موازنه حدود آزادی بیان در اسناد بین الملل و قرآن؛ با تکیه بر واکاوی سرگذشت حضرت موسی و فرعون

محمدرضا بهادری, صاحبعلی اکبری, سید کاظم طباطبائی پور

چکیده
حق آزادی بیان در آموزه¬های اسلام و میثاق¬های بین المللی جزو حقوق سیاسی مدنی انسان¬ها و یکی از پذیرفته¬ترین اصول حیات اجتماعی بشر شمرده شده است. از یک سو در روزگار کنونی، محور مناقشه درباره آزادی بیان، حدود آن است و از سوی دیگر، ربط و نسبت میان مولّفه¬های سنت و مدرنیته از دل¬مشغولی¬های جدی محققان و پژوهشگران می¬باشد. از این روی این مقاله بر آن است تا با کاویدن و سراغ گرفتن از مرزهای قلمرو کلان آزادی بیان در اسناد بین المللی و موازنه آنها با آموزه¬های قرآن کریم به عنوان اولین مصدر تشریع مسلمانان، حدود و ثغور آزادی بیان را بررسی نماید و در این مسیر با توجه به اینکه در زمینه آزادی بیان و مرزهای آن، یکی از کهن¬ترین چالش¬های آدمیان در ادوار گوناگون تاریخ با ساختارهای قدرت و نظام حاکم بوده است این پژوهه با تمرکز بر سرگذشت حضرت موسی در حکومت فرعون، مرزهای پیش¬ بینی شده در اسناد بین المللی را به بحث و نقد می¬کشاند.
بر همین اساس و با در نظر گرفتن فزونی نشست¬های منطقه¬ای و فرا منطقه¬ای در باب آزادی بیان و حجم بالای مرزهای خرد و کلان آزادی بیان در اسناد بین المللی، ابتدا مهم¬ترین معاهدات فرا منطقه¬ای ذکر گردیده و سپس آنها را با آموزه¬های قرآنی حکایت حضرت موسی و فرعون مقایسه و نقد می¬کند. نتایج این پژوهش نشانگر آن است که از بین حدود آزادی بیان در این اسناد، تنها مرز "حمایت از حقوق دیگران" قابل استناد است و دیگر حدود، علیرغم تلاش¬های فراوان در عرصه بین المللی، محدودیت¬های بسیار کلی و مبهمی است که آزادی بیان را تهدید و تحدید می¬کند.


کلمات کلیدی
مرزهای آزادی بیان، قرآن، اسناد بین المللی، حضرت موسی، فرعون

بازدید: 56
ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )