تخصیص و توزیع منابع و درآمد از دیدگاه قرآن‌کریم

علی اصغر هادوی نیا

چکیده
نظریه‌های اقتصادی را می‌توان با تناسب سه گستره توزیع، تولید و مصرف به سه گروه تقسیم نمود. در این میان نظریات توزیع از آن جهت که با عدالت اقتصادی رابطه تنگاتنگی دارند از جایگاه و اهمیت خاصی برخوردارند. نظام‌های اقتصادی از جهت شدت و قوت پرداختن‌شان به نظریات توزیع قابل تقسیم می‌باشند. در نظام سرمایه‌داری نظریات توزیع در کنار نظریات تولید و مصرف از قوت کم‌تری برخوردار است. در اقتصاد‌اسلامی به‌دلیل اهمیت داشتن عدالت اقتصادی، نظریه توزیع از همان ابتدا مورد بحث قرار گرفته است. می‌توان پیش‌آهنگ این امر را کتاب اقتصادنا معرفی کرد.
این مقاله در صدد پاسخ به این پرسش است، چگونه اقتصاد می‌تواند از تخصیص و توزیع کارآمد منابع(طبیعی- انسانی) و درآمد برخوردار باشد؟ به‌عبارت دیگر در اقتصاد‌اسلامی تخصیص و توزیع منابع (طبیعی- انسانی) و درآمد بر اساس چه معیار یا معیارهایی صورت می‌پذیرد؟ هندسه حاکم بر این معیارها چگونه است؟
روشی که در بیان این نظریه پیموده شده است، پرداختن به معیارهای توزیعی و طبقه‌بندی کردن آن‌ها است. در واقع در این روش هر نظریه توزیع می‌بایست به معرفی معیارهای توزیعی مورد نظر خود پرداخته و به‌صورت منطقی رابطه بین آن‌ها را روشن سازد. در نظریه توزیع از دیدگاه قرآن‌کریم، پنج معیار توزیعی نقش آفرین هستند. اولین معیار که می‌توان از آن به‌عنوان اصلی‌ترین معیار عمومی توزیع یاد کرد، کاهش نابرابری است. چهار معیار دیگر یعنی: نیاز واقعی ضروری، کار مباشری، نیاز واقعی متوسط شخصی (در حد کفاف و شأن) و نیاز واقعی متوسط دیگران (در حد کفاف و شأن) معیارهای اختصاصی می‌باشند.


کلمات کلیدی
نظریه توزیع، کاهش نابرابری;برابری‌نسبی; نیاز واقعی; کار

بازدید: 55
ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )