بررسی دیدگاه های مفسران درباره مراد از فصیح نبودن حضرت موسی(ع)

الهه هادیان رسنانی

چکیده
نگاهی به ترجمه‌ها و تفاسیر مطرح شده ذیل دسته ای از آیات مرتبط با حضرت موسی(ع) نشان می‌دهد، فضای بظاهر مشترک این دسته از آیات، چنان تاثیری بر ذهن مترجمین و مفسرین نهاده است که در بیان قالب‌های معنایی این آیات دچار نوعی داوری و تحمیل معنی بر آیه شده در حالی که ظاهر آیات گواه بر آن معنی نیست.
مهمترین این آیات، چهار دسته آیات بظاهر مرتبط با یکدیگر، در چهار سوره است که به زعم بسیاری، بیانگر مشکل حضرت موسی(ع) در تکلم است؛ برخی نقل ها، پدید آمدن این مشکل را منتسب به رسیدن اثر آتش به زبان ایشان می‌دانند که به نظر می‌رسد نخستین مصدر اسلامی نقل کننده این مطلب، طبری و برگرفته از تورات است.
واکاوی در این مسئله روشن می‌کند که مراد از فصیح‌تر بودن هارون نسبت به موسی(ع)، آن چیزی نیست که بیشتر مفسرین تا کنون گمان کرده‌اند و آن را به تعقید و گرفتگی زبان حضرت موسی(ع) ارتباط داده‌اند؛ بلکه با توجه به ماده اصلی «فصح» که ظهور چیزی است بدون توجه به هرگونه پیشینه و مفروضات ذهنی، مراد، مسبوق نبودن کلام هارون به سابقه قتل است و لذا موسی(ع) از خداوند درخواست می‌کند که هارون(ع) را با او همراه کند تا ماموریت به سرانجام برسد.
با اثبات این فرضیه، ارتباط این آیات بظاهر مرتبط با یکدیگر، قطع می‌گردد و باید در جستجوی معنای دیگری –غیر از آن معنایی که تا کنون بیان شده - برای آن‌ها بود. در این نوشتار، دیدگاههای مفسران ذیل آیات مذکور در قالب سه دیدگاه،‌مطرح و پس از نقد و بررسی، دیدگاه نوین در هر مورد ارائه شده است.


کلمات کلیدی
حضرت موسی(ع)، لکنت، فصاحت، هارون، دیدگاه های تفسیری

بازدید: 184
ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )